Fréttir

Átak í hávaðavörnum

26.11.2001

Þessa dagana fer fram átak í hávaðavörnum og heyrnarvernd á vinnustöðum um allt land. Eftirlitsmenn Vinnueftirlitsins heimsækja fyrirtæki og stofnanir, ræða við starfsmenn og stjórnendur, mæla hávaða og gera kröfur um aðgerðir þar sem úrbóta er þörf. Að þessu sinni beinist átakið að fjórum starfgreinum, þ.e. fiskvinnslufyrirtækjum, trésmiðjum, vélsmiðjum og leikskólum.Markmið átaksinsMarkmið átaksins er að vekja athygli á hávaða í vinnuumhverfinu, sjá til þess að gripið verði til aðgerða þar sem úrbóta er þörf. Það er þýðingarmikið að þeir sem starfa á háavaðasömum vinnustöðum geri sér grein fyrir því að heyrnarskaði er ólæknandi og að starfsmenn verjist hávaða með tiltækum ráðum. Það er dapurleg staðreynd að fjöldi Íslendinga hefur skerta heyrn af völdum hávaða á vinnustað og heyrnartap er lang algengasti skráði atvinnusjúkdómurinn á landinu. Í dag er grunnkrafan sú að hávaði á vinnustöðum fari ekki yfir 85 dB(A) jafngildishávaða (meðaltalshávaði) á 8 stunda vinnudegi og að hávaðatoppar fari ekki yfir í 110 dB(A). Þó að 85 dB hávaði sé flestum hættulaus ætti að reyna að draga enn frekar úr hávaða á vinnustöðum og setja markið mun lægra en 85dB(A).Áhrif hávaða á starfsmennHávaði er nefnilega ekki bara skaðlegur heyrn. Mikil truflun og óþægindi fylgja hávaða. Ekki er hægt að tala saman með góðu móti, starfsmenn einangrast og geta ekki átt eðlileg samskipti. Slysahætta eykst því hávaði dregur úr athygli og aðvaranir heyrast illa eða ekki. Hávaði getur valdið streitu, hækkuðum blóðþrýstingi, höfuðverk og svo mætti lengi telja.Upptök hávaða og ráð gegn hávaðamyndunUpptök hávaða á vinnustöðum eru oftast frá hávaðasömum vélum. Fyrirkomulag véla og tækja, ásamt skipulagi og gerð húsnæðis, hafa einnig mikil áhrif á hávaðamyndun og dreifingu hávaða. Í reglum um vélar og tæknilegan búnað, grunnkröfum um heilsuvernd og öryggi , er krafa um að hávaðamyndun verði eins lítil og framast er unnt. Nýjar vélar eru að jafnaði hljóðlátari en sambærilegar eldri vélar þannig að heldur þokast í áttina í þeirri viðleitni að minnka hávaða á vinnustöðum. Við skipulag vinnustaða er hægt að draga úr hávaða t.d. með skilrúmum eða milliveggjum, hljóðskermum og hljóðísogsefnum. Hægt er að hljóðeinangra hávaðasamar vélar sérstaklega svo hávaði frá þeim berist ekki um allt vinnurýmið. Veggi og loft er hægt að klæða með hljóðísogandi efnum eða hengja upp slíkar plötur niður úr lofti. Hávaði á leikskólumÁ leikskólum er hávaðavaldurinn aðallega athafnasöm börn. Því gilda önnur ráð til að minnka hávaðamyndun á leikskólum en öðrum vinnustöðum. Þau geta t.d. falist í að takmarka fjölda barna í hverju rými, takmarka inniveru með því að gera útiveru og útiaðstöðu eftirsóknarverða og varast hávaðasamar vinnuaðferðir. Að öðru leiti gilda svipaðar aðferðir til að draga úr hávaða með vali byggingarefna, dreifingu hávaða um vinnurými og notkun hjóðísogandi efna.Eftirlit á vinnustöðum, perónuhlífarVið eftirlit á vinnustöðum er hávaði eitt af þeim atriðum sem skoðuð eru og metin. Ef hávaði mælist yfir 85 dB eru gerðar kröfur um úrbætur sem hafi það að markmiði að hljóðstig verði undir 85dB(A). Ef það markmið næst ekki, t.d. vegna tæknilegra örðugleika skal nota heyrnarhlífar sem hæfa aðstæðum. Notkun heyrnarhlífa er þó ætíð neyðarráðstöfun og er eingöngu ráð sem nota skal meðan leitað er leiða til að minnka hávaða eða ef ekki er tæknilega mögulegt að lækka hljóðstig. Þar sem hljóðstig er yfir mörkum er atvinnurekanda skylt að leggja starfsmönnum til heyrnarhlífar og starfsmönnum er skylt að nota þær.Eftirlit með heyrnÞeir starfsmenn sem vinna í umhverfi þar sem hávaði er yfir 85dB(A) eða augnablikshávaði fer yfir 110dB(A) skulu árlega fara í heyrnarmælingu. Tilgangur þess eftirlits er að varðveita heyrn og greina heyrnartap sem rekja má til hávaða. Atvinnurekandinn skal sjá um að heyrnarmælingin fari fram og er starfsmönnum skylt að gangast undir hana.Verndum heyrninaHeyrnin skiptir miklu í lífi okkar. Hún tengir okkur við annað fólk, opnar leið til samskipta, til að njóta náttúrunnar, tónlistar og allra þeirra mörgu hljóða sem berast dag hvern. Heyrnartjón verður ekki bætt. Þeir sem misst hafa heyrn fara ekki aðeins á mis við þau lífsgæði sem eru tengd heyrninni heldur geta einnig átt erfitt með vinnu eða orðið algjörlega óvinnufærir. Það er því hagur allra, einstaklinga sem fyrirtækja, já samfélagsins alls, að vernda heyrn og koma í veg fyrir heyrnartap.Steinar Harðarsonumdæmisstjóri