Listi yfir atvinnusjúkdóma sem Vinnueftirlitið óskar eftir að séu tilkynntir
Listinn er byggður á „Commission Recommendation of 19. September 2003“ Evrópulista yfir atvinnusjúkdóma ( C(2003)3297)
Í Vinnuverndarlögunum nr. 46/1980, 79. gr. stendur „Læknir, sem kemst að því eða fær grun um að starfsmaður eða hópur starfsmanna hafi atvinnusjúkdóm, atvinnutengdan sjúkdóm eða hafi orðið fyrir öðrum skaðlegum áhrifum vegna starfa sinna, skal án ástæðulausrar tafar tilkynna það til Vinnueftirlits ríkisins“.
Ofangreindur listi hefur verið lauslega þýddur og settur fram til þess að auðvelda læknum að sjá hvaða sjúkdómar það eru sem yfirvöld í Evrópu telja mikilvægt að tilkynna sem atvinnusjúkdóma (annex I). Grundvallaratriði er þó að rekja megi sjúkdóma þessa til vinnu. Þessi listi er ekki tæmandi og eru ákveðnir sjúkdómaflokkar sem þó stundum eru vinnutengdir, eins og t.d. geðsjúkdómar ekki taldir þarna með. Þrátt fyrir að sjúkdómar séu ekki á þessu lista þá er brýnt að tilkynna þá til Vinnueftirlitsins ef grunur leikur á um bein orsakatengsl við vinnu.
Listinn er í eftirfarandi 5 köflum og birtur í heild hér fyrir neðan
- Sjúkdómar af völdum efna
- Húðsjúkdómar
- Sjúkdóma vegna innöndunar á efnum eða efnaþáttum
- Smit og snýkjudýrasjúkdómar
- Sjúkdómar af völdum eðlisfræðilegra þátta
Markmið með því að setja listann á heimasíðu Vinnueftirlitsins er að svara því kalli lækna, sjúklinga, starfsmanna og atvinnurekenda að fá upplýsingar til að auðvelda ákvarðanatöku um hvað eru atvinnusjúkdómar. Einnig getur listi sem þessi nýst heilsuvernd á vinnustað, við gerð áhættumats og forvarnastarf á vinnustað.
Listinn hefur ekki verið færður inn í íslenska tryggingarlöggjöf en rétt er að minna á skyldur vinnuveitenda um að tryggja öruggt og heilsusamlegt vinnuumhverfi.
1. Sjúkdómar af völdum eftirtalinna efna
100 Acrylonitrile
101 Arsenik og sambönd þess
102 Beryllium (glucinium) eða sambönd þess
103.01 Kolmónoxíð
103.02 Carbon oxychloride
104.01 Hydrocyanic acid
104.02 Cyanides and compounds thereof
104.03 Isocyanates
105 Kadmíum eða sambönd þess
106 Króm eða sambönd þess
107 Kvikasilfur eða sambönd þess
108 Magnesíum eða sambönd þess
109.01 Nitric acid
109.02 Könnunarefnis oxíð
109.03 Ammoníak
110 Nikkel eða sambönd þess
111 Fosfór eða sambönd hans
112 Blý og sambönd þess
113.01 Brennisteinsoxíð
113.02 Brennisteinssýra
113.03 Carbon disulphide
114 Vanadium eða sambönd þess
115.01 Klór
115.02 Bróm
115.04 Joð
115.05 Flúor og sambönd hand
116 Aliphatic eða alicyclic hydrocarbons gerð úr bensíngufu eða bensíni
117 Halogenated afleiður aliphatic eða alicyclic hydrocarbons
118 Butyl, methyl og isopropyl alcohol
119 Ethylene glycol, diethylene glycol, 1,4-butanediol og nitur afleiður glycols og eða glycerol
120 Methyl ether, ethyl ether, isopropyl ether, vinyl ether, dichloroisopropyl ether, guaiacol, methyl ether og ethyl ether frá ethylene glycol
121 Acetone, chloroacetone, bromoacetone, hexafluoroacetone, methyl ethyl ketone, methyl n-butyl ketone, methyl isobutyl ketone, diacetone alcohol, mesityl oxide, 2-methylcyclohexanone
122 Organophosphorus esters
123 Organic acids
124 Formaldehyde
125 Aliphatic nitur afleiður
126.01 Benzene eða hlutar þar (hlutar þar af eru skilgreindir með jöfnunni: CnH2n-6)
126.02 Naphthalene eða naphthalene hlutar þar af(hlutar af naphthalene eru skilgreindir með jöfnunni: CnH2n-12)
126.03 Vinylbenzene og divinylbenzene
127 Halogen afleiður aromatic hydrocarbons
128.01 Phenols eða hlutar þar af eða halogen afleiður af því
128.02 Naphthols eða hlutar þar af eða halogen afleiður af því
128.03 Halogen afleiður alkylaryl oxides
128.04 Halogen afleiður alkylaryl sulfonates
128.05 Benzoquinones
129.01 Aromatic amines eða aromatic hydrazines eða halogenated, phenolic, nitrified, nitrated eða sulfonated afleiður af því
129.02 Aliphatic amines og halogen afleiður af því
130.01 Nitur afleiður aromatic hydrocarbons
130.02 Nitur afleiður phenols eða hluta þeirra
131 Antimony og afleiður þess
132 Nitric acid esters
133 Hydrogen sulphide
135 Heilaáverkar (Encephalopathies) vegna lífrænna leysiefna
136 Fjöltaugabólgur vegna lífrænna leysiefna
2. Húðsjúkdómar sem ekki falla undir aðra liði
201 Húðsjúkdómar og krabbamein í húð vegna:
201.01 Sóts
201.03 tjöru
201.02 Bitumen
201.04 Pitch
201.05 Anthracene eða sambanda þess
201.06 Olíu ( mineral oil)
201.07 Crude paraffin
201.08 Carbazole eða sambanda þess
201.09 Fylgiefna við kolavinnslu
202 Átvinnuhúðsjúkdóma orsakaða af vísindalega viðurkenndum ofnæmisvökum eða ertandi efnum sem ekki er getið annars staðar.
3. Sjúkdóma vegna innöndunar á efnum eða efnaþáttum sem ekki er getið annars staðar
301 Sjúkdómar í öndunarvegi og krabbamein
301.11 Silicosis ( steinlungu)
301.12 Silicosis ( steinlungu) í tengslum við berkla
301.21 Asbestosis
301.22 Fleiðruþekjuæxli eftir innöndun asbests ryks
301.31 Pneumoconioses vegna ryks frá silikötum
302 Fylgikvillar asbestosu í lungnaberkjum
303 Lungna berkju kvilla vegna sindraðra málma
304.01 Extrinsic allergic alveolites
304.02 Lungnasjúkdómar vegna innöndunar á ryk eða þráður frá bómull, hör, hampi, basti, sísalhampi og “bagasse”
304.04 Öndunarfærasjúkdómar vegna innönduarryks frá Kóbalti, tini, baríum and grafíti.
304.05 Siderosis
305.01 Krabbamein í efri öndunarvegi vegna innöndunar á timburryki
304.06 Ofnæmis asthmi orsakur af innöndun efna sem sýnt hefur verið fram á að tengist ákveðinni tegund vinnu.
304.07 Ofnæmis nefrennsli orsakað af innöndun efna sem sýnt hefur verið fram tengist ákveðinni tegund vinnu.
306 Bandvefsmyndakvillar tengdir fleiðru sem leiða til öndunarteppu orsakaðir af asbesti
307 Langvinn lungnateppa eða herpa meðal námumanna í neðanjarðar kolanámum
308 Lungnakrabbi eftir innöndun asbestsryks
309 Berkju og lungnakvillar tengdir innöndun ryks eða gufu frá áli eða samböndum þess
310 Berkju og lungnakvillar orsakaðar af gjalli
4. Smit og snýkjudýrasjúkdómar
401 Smit og snýkjudýrasjúkdómar sem berast frá dýrum,eða dýraleifum í menn
402 Stífkrampi
403 Brucellosis
404 Lifrarbólgur af völdum veira
405 Berklar
406 Amoebiasis
407 Aðrir smitsjúkdómar sem orsakast af vinnu vegna heilsuverndar, heilbrigðisstarfsemi eða tengdri starfsemi þar sem hætta á smiti er sönnuð
5. Sjúkdómar af völdum eftirtalinna eðlisfræðilegra þátta
502.01 Drer á auga vegna hitageislunar
502.02 Hvarmabólga í framhaldi af útfjólublárri geislun
503 Heyrnardeyfa eða heyrnarleysi vegna hávaða
504 Sjúkdómar vegna breytinga á loftþrýstingi
505.01 Lið eða beinsjúkdómar handa og úlnliðs vegna titrings af völdum véla eða tækja
505.02 Angioneurotic sjúkdómar vegna titrings af völdum véla eða tækja
506.10 Sjúkdómar í liðpokum vegna þrýstings
506.11 Belgbólga undir eða ofan á hnéskel
506.12 Olnbogabelgbólga
506.13 Axlarliðsliðpokabólga
506.21 Sjúkdómar vegna of álags á sinaskeiðar
506.22 Sjúkdómar vegna ófálags á beinhimnur
506.23 Sjúkdómar vegna of álags á vöðva- eða sinafestur
506.30 Brjóskþófaskemmd eftir langvarandi vinnu á hnjám, krjúpandi eða á hækjum sér.
506.40 Lömun á taugum vegna þrýstings
506.45 Carpal tunnel heilkenni
507 Miner's nystagmus
508 Sjúkdómar vegna jónandi geislunar.
